{"id":1595,"date":"2026-01-29T10:36:42","date_gmt":"2026-01-29T10:36:42","guid":{"rendered":"https:\/\/yukselkeles.com\/?p=1595"},"modified":"2026-01-29T10:36:42","modified_gmt":"2026-01-29T10:36:42","slug":"pazarlik-sunnet-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yukselkeles.com\/?p=1595","title":{"rendered":"PAZARLIK S\u00dcNNET M\u0130?"},"content":{"rendered":"\n<p>Evvelki Cuma (19 Eyl\u00fcl) g\u00fcn\u00fc her zaman oldu\u011fu gibi cuma namaz\u0131 i\u00e7in mahalle camisinin yolunu tuttum ve i\u00e7eri girip minberin dibine oturdum. Hoca Efendi hutbe okumak i\u00e7in minbere \u00e7\u0131kt\u0131. Kula\u011f\u0131m\u0131 kabart\u0131p bu hafta hangi \u00e7arp\u0131c\u0131 konuyu i\u015fleyecek diye beklerken, yan\u0131lmad\u0131m. Diyanet yine hayat\u0131n i\u00e7ine dalarak, herkesi ilgilendiren ve \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyulan bir konuyu ele alm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Son d\u00f6nemde Diyanet hutbeleriyle kamuoyunda \u00e7ok\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Tabiri caiz ise eskiden suya sabuna dokunmayan hutbeler haz\u0131rlamakla ele\u015ftirilen bu kurum son d\u00f6nemde suya sabuna dokunmaya, daha \u00f6nce s\u00f6ylenmeyeni ya da \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc ge\u00e7i\u015ftirilen meseleleri a\u00e7\u0131k ve net bir \u015fekilde s\u00f6ylemeye, kamuoyunda g\u00fcndem olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. Hutbelerden rahats\u0131z olan kesimler Diyanet\u2019i g\u00f6revini yapt\u0131\u011f\u0131, harama haram dedi\u011fi ve yanl\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirdi\u011fi i\u00e7in ele\u015ftiriyorlar. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Haya konusunu i\u015fledi\u011fi hutbesinde; \u201c<em>Baz\u0131 sinema, dizi film, dijital mecralarda yap\u0131lan yay\u0131nlar ve reklamlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla normalle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00e7\u0131plakl\u0131k, cesaret ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de\u011fil, aile kurumuna yap\u0131lan bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. Uygunsuz k\u0131yafetlerle toplumsal alanlarda, hele hele kurumsal \u00f6zelli\u011fi olan mek\u00e2nlarda bulunmak asgari ahlak kurallar\u0131na bile meydan okumakt\u0131r. Bu, \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131k de\u011fil, ilkelliktir<\/em>.\u201d ifadeleri muhataplar\u0131 i\u00e7in can s\u0131k\u0131c\u0131. Keza, Diyanet&#8217;in kad\u0131nlar\u0131n miras hakk\u0131na de\u011finen cuma hutbesi, kad\u0131n haklar\u0131 savunucular\u0131 taraf\u0131ndan tepkiyle kar\u015f\u0131land\u0131<strong>. <\/strong>Bunun gibi \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn ama \u00e7ok uzatmadan as\u0131l de\u011finmek istedi\u011fim konuya ge\u00e7mek istiyorum. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu haftaki hutbenin konusu Peygamberimiz (s.a.v.) ve ticaret ahlak\u0131. \u0130mam konuya bir sahabe ile Peygamberimiz aras\u0131nda ge\u00e7en hadise ile ba\u015flad\u0131. Aynen aktar\u0131yorum;<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cMuhterem M\u00fcsl\u00fcmanlar!<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir g\u00fcn, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)\u2019in huzuruna bir sahabi geldi ve \u015f\u00f6yle dedi: \u201cEy Allah\u2019\u0131n El\u00e7isi! Ben ticaretle u\u011fra\u015f\u0131r\u0131m. Mal al\u0131rken fiyat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck s\u00f6yler, sonra yava\u015f yava\u015f art\u0131r\u0131r\u0131m. Mal satarken de y\u00fcksekten ba\u015flar, sonra d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr\u00fcm. Bu yapt\u0131\u011f\u0131m do\u011fru mudur?\u201d Bunun \u00fczerine Allah Res\u00fbl\u00fc (s.a.s) \u015f\u00f6yle buyurdu: <strong>\u201cAsla dedi\u011fin \u015fekilde yapma! Bir \u015fey alacaksan mal\u0131n ger\u00e7ek fiyat\u0131n\u0131 s\u00f6yle. \u0130ster versinler ister vermesinler. Bir \u015fey satacaksan da onun ger\u00e7ek fiyat\u0131n\u0131 s\u00f6yle. \u0130ster als\u0131nlar ister almas\u0131nlar\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dinlerken akl\u0131ma hemen ticarette yayg\u0131n kullan\u0131lan <strong>\u201cPazarl\u0131k s\u00fcnnettir\u201d <\/strong>s\u00f6z\u00fc geldi. Yukar\u0131daki hadiseye g\u00f6re pazarl\u0131k yapmamak, tek fiyat s\u00f6ylemek gerekiyor gibi bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131karken, pazarl\u0131k s\u00fcnnettir s\u00f6z\u00fcne istinaden sat\u0131\u015f esnas\u0131nda s\u00f6ylenen fiyat \u00fczerinde a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 tekliflerde bulunmak normal. \u0130\u00e7imden herhalde Hoca Efendi bu konuya de\u011finip ak\u0131llardaki sorular\u0131 giderecek, \u00e7eli\u015fki gibi g\u00f6z\u00fcken bu durumu izah edecek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken \u00f6yle olmad\u0131. Tabi ki hutbe haz\u0131r olunca Hoca de\u011fil de hutbeyi haz\u0131rlayanlar bu konuya de\u011finme ihtiyac\u0131 hissetmemi\u015f. En \u00f6n saftan en arkadaki saf\u0131n son cemaatine kadar herkesi ilgilendiren b\u00f6ylesi bir konuda cemaatten benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnenler olmu\u015ftur kanaatindeyim. Ben de bu meseleyi tekrar ara\u015ft\u0131rma ve netle\u015ftirme gere\u011fi hissettim. Belki bu yaz\u0131, hutbeyi dinleyen ve kafas\u0131 kar\u0131\u015fan birine ula\u015f\u0131r da faydas\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Sahabe ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hadisede \u00f6zellikle Peygamberimizin (s.a.v.) vurgulad\u0131\u011f\u0131 husus \u201cMal\u0131n ger\u00e7ek fiyat\u0131n\u0131n s\u00f6ylenmesi\u201d. Ger\u00e7ek olmayan abart\u0131l\u0131 fiyatlardan ya tutturursam mant\u0131\u011f\u0131 ile kar\u015f\u0131 taraf\u0131n bilgisizli\u011finden ya da zaaf\u0131ndan yararlanarak sat\u0131\u015f yapmak caiz g\u00f6r\u00fclmemektedir. Peygamberimiz \u201c<strong><em>Aldatan bizden de\u011fildir<\/em><\/strong>\u201d buyuruyor. Kar\u015f\u0131 taraf\u0131 aldatarak, elindeki mal\u0131 pahal\u0131ya satmak, ya da ucuza kapatmak caiz g\u00f6r\u00fclmemektedir. Al\u0131\u015fveri\u015fte her iki taraf\u0131n r\u0131zas\u0131 aranmal\u0131d\u0131r. Allah (cc) Kuran-\u0131 Kerimde\u201d <strong><em>Ey \u0130nananlar! Mallar\u0131n\u0131z\u0131 aran\u0131zda haks\u0131zl\u0131kla de\u011fil, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131za ile yap\u0131lan ticaretle yiyin, haram ile nefsinizi mahvetmeyin. Allah \u015f\u00fcphesiz ki size merhamet eder<\/em><\/strong> (Nisa-29)\u201d buyurmaktad\u0131r. Temelinde aldatma olan ticaret helal de\u011fildir. Burada de\u011ferinin d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan al\u0131m sat\u0131mda taraflar el s\u0131k\u0131\u015fsa bile birisi g\u00f6n\u00fcl r\u0131zas\u0131 ile de\u011fil de mecburiyetten ya da cehaletten o fiyat\u0131 kabul etmi\u015f olsa bile b\u00f6yle i\u015flemlerden uzak durmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Pazarl\u0131k meselesine ve \u201c<strong><em>Pazarl\u0131k s\u00fcnnettir<\/em><\/strong>\u201d s\u00f6z\u00fcne gelecek olursak, Peygamberimizin (s.a.v.) al\u0131\u015fveri\u015flerinde pazarl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131na dair rivayetler vard\u0131r. Bu rivayetlerden yola \u00e7\u0131k\u0131larak s\u00fcnnet oldu\u011funu s\u00f6yleyenler oldu\u011fu gibi, Peygamberimiz taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a yap\u0131lan ve tavsiye edilen bir eylem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcnnet olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade edenler de var. Peygamberimizin (s.a.v.) pazarl\u0131k yap\u0131lmas\u0131n\u0131 tavsiye etti\u011fi, buna dair te\u015fvik edici s\u00f6zler s\u00f6yledi\u011fi ya da al\u0131\u015fveri\u015flerinde yayg\u0131n \u015fekilde pazarl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131na dair bilgiler bulunmamaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131 pazarl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcnnet olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Burada f\u0131khi tart\u0131\u015fmaya girmeden bu konuya merakl\u0131lar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131na havale edip devam edeyim.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer pazarl\u0131k yap\u0131lacaksa Peygamberimizin de (s.a.v.) buyurdu\u011fu gibi \u201c<strong><em>mal\u0131n ger\u00e7ek fiyat\u0131<\/em><\/strong>\u201d \u00fczerinden yap\u0131lmal\u0131 ve hakkaniyete uygun olmal\u0131. Al\u0131c\u0131n\u0131n ve sat\u0131c\u0131n\u0131n bilgisizli\u011finden, zaaf\u0131ndan ya da zor durumda olmas\u0131ndan faydalanarak ger\u00e7ek fiyat\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131n\u0131 ya da \u00fcst\u00fcn\u00fc zorlamak do\u011fru de\u011fildir. \u0130ki taraf da sat\u0131\u015ftan raz\u0131 ve dahi mutlu olmal\u0131d\u0131r. &nbsp;Rivayette ge\u00e7en sahabenin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ger\u00e7ek de\u011ferini bilip de ucuza mal kapatmak ya da de\u011ferinin \u00e7ok \u00fczerinde fiyatla mal satmak yanl\u0131\u015f bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131m\u0131z\u0131 Hoca Efendi gibi hutbenin sonunda zikredilen hadis-i \u015ferifle bitirelim; \u201c<strong>D\u00fcr\u00fcst ve g\u00fcvenilir t\u00fcccar, mah\u015ferde peygamberler, s\u0131dd\u00eeklar ve \u015fehitlerle beraberdir.<\/strong><strong>\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yazar: <strong>Dr. Y\u00fcksel Kele\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Not: Yaz\u0131 Timeturk.com da yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Evvelki Cuma (19 Eyl\u00fcl) g\u00fcn\u00fc her zaman oldu\u011fu gibi cuma namaz\u0131 i\u00e7in mahalle camisinin yolunu tuttum ve i\u00e7eri girip minberin dibine oturdum. Hoca Efendi hutbe okumak i\u00e7in minbere \u00e7\u0131kt\u0131. Kula\u011f\u0131m\u0131 kabart\u0131p bu hafta hangi \u00e7arp\u0131c\u0131 konuyu i\u015fleyecek diye beklerken, yan\u0131lmad\u0131m. Diyanet yine hayat\u0131n i\u00e7ine dalarak, herkesi ilgilendiren ve \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyulan bir konuyu ele alm\u0131\u015f. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1596,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-1595","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-islikt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1595","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1595"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1597,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1595\/revisions\/1597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}