\u0130\u015fletmelerde ba\u015far\u0131n\u0131n en \u00f6nemli g\u00f6stergesi k\u00e2rd\u0131r. T\u00fcm iktisadi i\u015fletmeler k\u00e2r amac\u0131yla faaliyet g\u00f6sterir. \u0130\u015fletmelerin varl\u0131k ve bor\u00e7lar\u0131n\u0131 bilan\u00e7oda, d\u00f6nemsel faaliyetlerinden elde etti\u011fi gelir-gideri ve olu\u015fan kar-zarar\u0131 da gelir tablosunda g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n\n\n\n
Bunun yan\u0131nda i\u015fletmelerin faaliyetlerini sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmesi i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 finansal faaliyetlere ve bu faaliyetleri g\u00f6steren tablolara ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlilerinden birisi de nakit ak\u0131\u015f\/ak\u0131m tablosudur. Yani Nakit y\u00f6netimi.<\/p>\n\n\n\n
Nakit ak\u0131\u015f\u0131 deyince akl\u0131ma de\u011ferli dostum \u00d6zg\u00fcr Sayg\u0131 geliyor. CFO Finansal Hizmetler firmas\u0131n\u0131n kurucu orta\u011f\u0131, TMA T\u00dcRK\u0130YE FOYDER y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi \u00d6zg\u00fcr Bey\u2019den en \u00e7ok duydu\u011fum \u015feylerden birisi nakit ak\u0131\u015f y\u00f6netimidir. \u0130\u015fin merkezine nakit y\u00f6netimini yerle\u015ftiriyor. Seminerlerinde, toplant\u0131lar\u0131nda ve yaz\u0131lar\u0131nda bu konuya \u00e7ok vurgu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Nakit y\u00f6netiminin firmalar i\u00e7in ne kadar hayati \u00f6nemde oldu\u011funu bildi\u011fi i\u00e7in bu konuda \u0131srarc\u0131 olmas\u0131n\u0131 k\u0131ymetli buluyorum.<\/p>\n\n\n\n
Ben de y\u0131llarca bankac\u0131l\u0131k yapm\u0131\u015f biri olarak bu yaz\u0131mda nakit y\u00f6netimini tecr\u00fcbelerimden yola \u00e7\u0131karak anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Nakit y\u00f6netiminin kitabi ve teknik y\u00f6n\u00fcne girmeyece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n
Nakit ak\u0131\u015f\u0131 (cash flow) k\u0131saca belli bir d\u00f6nemde bir i\u015fletmedeki nakit giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu ama\u00e7la haz\u0131rlanan tabloya da nakit ak\u0131\u015f tablosu denir.<\/p>\n\n\n\n
Ben nakit d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc insan v\u00fccudundaki kan dola\u015f\u0131<\/strong>m\u0131na benzetiyorum. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir v\u00fccut i\u00e7in kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n da sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. E\u011fer kan dola\u015f\u0131m\u0131nda bir sorun olursa bu, kimi zaman organlarda hasara, kangrene ve hatta kalp krizine yol a\u00e7ar. Bu da ki\u015fi i\u00e7in ciddi sa\u011fl\u0131k sorunu demektir. \u0130\u015fletmelerde \u00f6yledir. Nakit ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 ve y\u00f6netilememesi \u015firketleri bat\u0131\u015fa kadar g\u00f6t\u00fcrecek d\u00f6ng\u00fcye sokabilir. Yani k\u0131saca nakit y\u00f6netimi her i\u015fletme i\u00e7in hayati \u00f6nemdedir.<\/p>\n\n\n\n Bankac\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nem boyunda nakit y\u00f6netimini yapamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in batan \u00e7ok i\u015fletme g\u00f6rd\u00fcm. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bor\u00e7lar\u0131n\u0131 fazlas\u0131yla \u00f6deyecek alacak, stok ve gayrimenkule de sahipti.<\/p>\n\n\n\n Nakdini do\u011fru y\u00f6netemeyen bir firma k\u00e2r ediyor da olsa, varl\u0131klar\u0131 bor\u00e7lar\u0131ndan fazla da olsa, s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fayabilir.<\/p>\n\n\n\n Nakit y\u00f6netimi teknik bilgi ve tecr\u00fcbe gerektiren, finans y\u00f6neticilerinin y\u00f6netiminde olmas\u0131 gereken bir konu. Maalesef i\u015fletmelerin bir\u00e7o\u011fu bu konuda yetersiz. Alaca\u011f\u0131n\u0131 ve borcunu bilgisayar ekran\u0131nda takip etmeyi nakit y\u00f6netimi zannedenleri buradan uyaray\u0131m. Bu sadece i\u015fin en kolay k\u0131sm\u0131.<\/p>\n\n\n\n Nakit y\u00f6netimi i\u00e7in \u00f6ncelikle ilgili d\u00f6nemin ba\u015f\u0131nda nakit ak\u0131\u015f tablolar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak, bunlar\u0131 haz\u0131rlarken gelirlerin ve giderlerin y\u0131l i\u00e7indeki seyrini miktar ve fiyat analizleri ile belirlemek, d\u00f6nem i\u00e7inde olu\u015fabilecek ilave nakit giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n Bunun yan\u0131nda nakit fazlas\u0131 d\u00f6nemler i\u00e7in bu nakdin nas\u0131l de\u011ferlendirilece\u011fi ve nakit a\u00e7\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerinde nas\u0131l finansman sa\u011flanaca\u011f\u0131 da planlamalar aras\u0131nda yer almas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca nakit ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n hangi d\u00f6nem i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f ise o d\u00f6nemin alt periyotlar\u0131nda da (bir y\u0131ll\u0131k haz\u0131rlanm\u0131\u015fsa 3 ayl\u0131k, ayl\u0131k, haftal\u0131k ve g\u00fcnl\u00fck dilimlerde) takip edilmesi ve gerekli durumlarda revize yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Nakit ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f y\u00f6netimi firmalar\u0131 nas\u0131l olumsuz etkiler birka\u00e7 \u00f6rnek verelim;<\/p>\n\n\n\n Firman\u0131n maa\u015f \u00f6deme g\u00fcn\u00fc nakit s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayal\u0131m. Firma maa\u015flar\u0131 \u00f6demek i\u00e7in banka kredisine ba\u015fvurdu ve KMH limitlerinden o g\u00fcn i\u00e7in ihtiyac\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Banka kredisi de neticede bir nakit y\u00f6netim enstr\u00fcman\u0131d\u0131r ancak KMH pahal\u0131 bir finansman y\u00f6ntemi oldu\u011fu i\u00e7in maliyetleri art\u0131r\u0131c\u0131 bir etki ve dolay\u0131s\u0131yla k\u00e2r\u0131 azalt\u0131c\u0131 sonu\u00e7 do\u011furur. Bir nevi Merkez Bankas\u0131 ge\u00e7 likidite penceresine benzer.<\/p>\n\n\n\n Ba\u015fka bir \u00f6rnek verelim; i\u015fletme mal al\u0131m\u0131 d\u00f6neminde nakit s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda ya y\u00fcksek vade fark\u0131 ile pahal\u0131 hammadde alm\u0131\u015f olacak ya da istedi\u011fi miktarda mal alamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcretimde aksamalar olacakt\u0131r. Bu da i\u015fletme i\u00e7in maliyetli stok edinimine ya da \u00fcretim ve sat\u0131\u015f kayb\u0131na neden olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fletmenin ucu ucuna nakit y\u00f6netmesi ve elinde haz\u0131r nakit bulundurmamas\u0131 da nakdi iyi y\u00f6netti\u011fi anlam\u0131na gelmez. \u0130\u015fletmeler her zaman i\u00e7in ihtiyat miktar\u0131 (\u0130\u015fletmenin faaliyetine g\u00f6re hesap edilmeli) haz\u0131r nakit de\u011fer bulundurmal\u0131d\u0131r. Bu nakit bazan f\u0131rsatlar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r bazan da s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ihtiya\u00e7lar ve beklenmedik durumlar i\u00e7in. Her iki durumda i\u015fletmenin k\u00e2r\u0131nad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Baz\u0131 patronlar\u0131n, \u201cbizde para olmaz hep malday\u0131zd\u0131r\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 da \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fildir. Mal\u0131n para etmedi\u011fi d\u00f6nemlerde olabilir. <\/p>\n\n\n\n Banka m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemde bir m\u00fc\u015fterimiz fabrika yat\u0131r\u0131m\u0131 a\u015famas\u0131ndayd\u0131. Kendisine nakit paran\u0131 harcama uzun vadeli yat\u0131r\u0131m kredisi kullan tavsiyesinde bulunmu\u015ftum. Param varken neden kredi kullanay\u0131m param bitince kullan\u0131r\u0131m daha az finansman maliyeti \u00f6derim demi\u015fti. Yat\u0131r\u0131m\u0131n bitmeden paran biterse bankalardan kredi alman zor ve maliyetli olur dememe ra\u011fmen kalkt\u0131 gitti. Bir m\u00fcddet sonra yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tamamlamak i\u00e7in bankalar\u0131 dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum.<\/p>\n\n\n\n Bu \u00f6rnekten \u00f6zkaynakla yat\u0131r\u0131m yapmay\u0131n, kredi al\u0131n sonucu \u00e7\u0131kmaz. Ne \u00e7\u0131kar? Planlayarak, d\u0131\u015f kaynak ihtiyac\u0131n\u0131 hesap ederek ve do\u011fru s\u0131ralama ile i\u015fe koyulun \u00e7\u0131kar. Yat\u0131r\u0131m\u0131 bitmeden paras\u0131 bitenlerden olmay\u0131n. Etraf\u0131n\u0131zda tamamlanmam\u0131\u015f, uzun s\u00fcredir at\u0131l duran bir fabrika, i\u015fletme varsa \u00e7o\u011funlukla bundand\u0131r. Eldeki nakit de heba olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fletme sahibi olarak nakit y\u00f6netimi i\u00e7in illaki profesyonel bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapman\u0131za gerek yok. Baz\u0131 prensipler edinmeniz baz\u0131 yanl\u0131\u015flardan uzak durman\u0131z d\u00e2hi i\u015fi kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Yine bir \u00f6rnekle somutla\u015ft\u0131ral\u0131m. Kamyon \u015fof\u00f6r\u00fc iken patron olmu\u015f (Takdire \u015fayan) ve hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir varl\u0131\u011fa eri\u015fmi\u015f bir m\u00fc\u015fterim vard\u0131. Kendisinin hi\u00e7 ellemedi\u011fi bir miktar para bizim bankada mevduatta dururdu. M\u00fcd\u00fcr\u00fcm ben kamyon \u015fof\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden geldim yedek lasti\u011fim olmazsa yola \u00e7\u0131kmam. Bu para benim yedek lasti\u011fim gibi ona, zorda kalmad\u0131k\u00e7a ellemem derdi. Yani yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz, haz\u0131r nakit bulundurma kural\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu konuda daha yaz\u0131lacak \u00e7ok \u015fey var, ancak bir k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131na s\u0131\u011facak kadar bahsedebildik. A\u015fa\u011f\u0131ya nakit y\u00f6netiminde yap\u0131lan<\/strong> baz\u0131 yanl\u0131\u015flar\u0131 yazarak<\/strong> yaz\u0131m\u0131z\u0131 tamamlayal\u0131m;<\/p>\n\n\n\n -Tecr\u00fcbeli ve bilgili finans y\u00f6neticileri yerine patronun kendi bilgisi ile nakit y\u00f6netimi yapmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n -B\u00fct\u00e7e yapmay\u0131 nakit y\u00f6netimi ile kar\u0131\u015ft\u0131rmak. (tabi ki b\u00fct\u00e7e yap\u0131l\u0131yorsa)<\/p>\n\n\n\n -\u0130\u015fletmenin faaliyetleri ve hacmi dikkate al\u0131narak hesaplanm\u0131\u015f haz\u0131r nakit bulundurmamak<\/p>\n\n\n\n -\u015eirket kasas\u0131ndaki nakit paray\u0131 kendinin sanmak ve plans\u0131z harcamak<\/p>\n\n\n\n -Duran varl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 nakit de\u011fer ve k\u0131sa vadeli kaynaklarla yapmak<\/p>\n\n\n\n -B\u00fct\u00e7elenmemi\u015f, finansman\u0131 haz\u0131r olmayan gayrimenkul ve duran varl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapmak<\/p>\n\n\n\n -Banka limitlerinin s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k ve kullan\u0131ma haz\u0131r oldu\u011funu sanmak, onlara g\u00fcvenerek faaliyet y\u00fcr\u00fctmek<\/p>\n\n\n\n -Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir alacak tahsilat-takip sistemi kurmamak. Bor\u00e7 ve alacaklarda vade-miktar belirsizli\u011fi olu\u015fturmak.<\/p>\n\n\n\n -Nakit ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in borcu geciktirmeyi, \u00f6telemeyi ya da vade fark\u0131 (faiz) vererek vadelendirmeyi tercih etmek. Kredibilite kayb\u0131na neden olan maliyetli bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. <\/p>\n\n\n\n -\u00c7ek\/senet ve banka kredisi takibini nakit y\u00f6netimi sanmak<\/p>\n\n\n\n -M\u00fc\u015fteriler i\u00e7in kredi limitleri olu\u015fturmamak. Bir m\u00fc\u015fteriye ne kadar vadeli mal sat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirlememek.<\/p>\n\n\n\n -Bilan\u00e7onun aktifindeki stoklar\u0131, duran varl\u0131klar\u0131 ve ortaklar \u00fczerindeki gayrimenkulleri nakit de\u011fer gibi g\u00f6rmek\/hesaplamak.<\/p>\n\n\n\n Daha fazla \u015feyler yaz\u0131labilir ama biz burada dural\u0131m. Kalan\u0131n\u0131 siz de\u011ferli okuyuculara b\u0131rakal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fletmelere tavsiyemiz tez elden nakit y\u00f6netimi konusunda bulunduklar\u0131 konumdan daha iyi bir seviyeye ula\u015fmak i\u00e7in harekete ge\u00e7meleridir.<\/p>\n\n\n\n Yazar: Dr. Y\u00fcksel KELE\u015e<\/p>\n\n\n\n Not: Yaz\u0131 Timeturk.com da yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130\u015fletmelerde ba\u015far\u0131n\u0131n en \u00f6nemli g\u00f6stergesi k\u00e2rd\u0131r. T\u00fcm iktisadi i\u015fletmeler k\u00e2r amac\u0131yla faaliyet g\u00f6sterir. \u0130\u015fletmelerin varl\u0131k ve bor\u00e7lar\u0131n\u0131 bilan\u00e7oda, d\u00f6nemsel faaliyetlerinden elde etti\u011fi gelir-gideri ve olu\u015fan kar-zarar\u0131 da gelir tablosunda g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bunun yan\u0131nda i\u015fletmelerin faaliyetlerini sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmesi i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 finansal faaliyetlere ve bu faaliyetleri g\u00f6steren tablolara ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlilerinden birisi de nakit ak\u0131\u015f\/ak\u0131m tablosudur. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1451,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1592","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-srkt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1592"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1594,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1592\/revisions\/1594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yukselkeles.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}